چاکسازی لەنێوان واقع و قەرەباڵغی میدیادا

دوین عەلی- چالاکوانی سیاسی لە وڵاتی بەریتانیا

کاتێک حکومەتەکەی عەلی زەیدی ئۆپەراسیۆنە دراماتیکییەکەی دژە-گەندەڵیی دەستپێکرد، شاشەی تەلەفزیۆنەکان و لاپەڕەی ڕۆژنامەکان پڕبوون لە مانشێتی گەورە لەسەر دەستبەسەرداگرتنی دەیان ملیۆن دۆلار، ملیاران دینار، و دەستگیرکردنی دەیان بەرپرس لە ناوچەی سەوزدا، بەڵام پرسیارە جدییەکە ئەوەیە کە دوای تەواوبوونی ئەم قەرەباڵغیە میدیاییە چی ڕوودەدات؟ لە عێراقدا، بێدەنگییەک هەیە کە دوای هەموو هەڵمەتێکی “پاڵەوانانە”ی دەسەڵات دروست دەبێت، بێدەنگییەک کە زۆر لە خودی دەستگیرکردنەکان مەترسیدارترە؛ چونکە ڕێک لەو ساتەدایە کە کامێراکان دەکوژێنەوە، مامەڵە و سازشە سیاسییەکان لە ژوورە تاریکەکاندا دەست پێدەکەن بۆ “شۆردنەوە”ی کەیسەکان و دابەشکردنەوەی پۆستە بەتاڵکراوەکان.

ئەگەر حکومەت بتوانێت بە شەوێکدا نزیکەی پەنجا بەرپرس بە کەلەپچەوە بباتە سەر شاشەکان، بۆچی ناتوانێت بە هەمان خێرایی دادگاییکردنێکی شەفاف و ئاشکرا بەڕێوە ببات تا خەڵک بزانێت چارەنووسی ئەو سەروەتە دزراوانە چی لێهات؟ ڕاستییە تاڵەکە ئەوەیە کە ئەم مانشێتە گەورانە تەنها بۆ بەکارهێنانی کاتی و دروستکردنی شۆکێکی دەروونی بوون بۆ بێدەنگکردنی شەقام، و هەرکە بایەخی هەواڵەکە کەم بووەوە، زۆربەی ئەم کەیسانە دەچنە ناو چەکمەجەی بیرچوونەوە و ڕەنگە بەشێک لەم تاوانبارانەش بە “کەفالەتێکی بێمانا” ئازاد بکرێن.

تا ئەو کاتەی پرۆسەی دوای دەستگیرکردنەکان نەبێتە پرۆسەیەکی کراوە کە خەڵک بە چاوی خۆی گەڕانەوەی پارەکان ببینێت، ئەو بێدەنگییەی دوای مانشێتەکان تەنها ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەسەڵات فیلمەکەی کۆتایی پێهێناوە و ئێستا خەریکی ژماردنی قازانجی بلیتەکانە، لە کاتێکدا هاوڵاتیی سادە هێشتا چاوەڕێی دروستبوونی ئەو بەهەشتە دەکات کە بەڵێنیان پێدابوو.

بڕوام وایە ئەگەر عێراق بیەوێت ببێت بە وڵاتێکی باشتر سەرەتا دەبێت دادگاکان دادگایی بکرێن چونکە هیچ متمانەیەک بە بڕیاری دادوەرەکان نەماوە